TÜİK'in 2026 yılı araştırması, çocukların dijital dünyayla ilişkisini gözler önüne serdi. Türkiye'de 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet, yüzde 80,1'i cep telefonu kullanıyor. Çocukların yaklaşık yarısı ekran başında geçirdiği süre nedeniyle daha az kitap okuduğunu belirtirken, siber zorbalık ve yapay zekâ kullanımına ilişkin veriler de dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. Araştırma, çocukların internet, akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyunlarla giderek daha fazla iç içe olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet kullanırken, cep telefonu veya akıllı telefon kullananların oranı yüzde 80,1'e ulaştı.
Her 10 çocuktan 8'i telefon kullanıyor
Cep telefonu kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak belirlendi.
Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4'ü cihazlarını düzenli kullandığını ifade etti.
Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran 11-17 yaş grubunda yüzde 48'e kadar yükseldi.
Küçük yaş grubundaki çocuklar telefonlarını ağırlıklı olarak oyun oynamak için kullanırken, 11-17 yaş grubunda internette gezinme ilk sırada yer aldı.
İnternette ilk tercih video izlemek
Çocukların internet kullanım amaçları arasında yüzde 86,2 ile video izleme ilk sırada yer aldı.
Video izlemeyi yüzde 80,3 ile ders çalışma ve ödev hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ünün hafta içi, yüzde 63,4'ünün ise hafta sonu günde en az iki saat internette vakit geçirdiği belirlendi.
Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 olurken, bu oran 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4'e yükseldi.
Ekran süresi kitap okumayı azaltıyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, çocukların ekran karşısında geçirdikleri zamanın günlük yaşamlarına etkisi oldu.
Çocukların yüzde 48,3'ü ekran kullanımı nedeniyle daha az kitap okuduğunu belirtirken, yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını ifade etti.
Çocukların yüzde 33'ü ailesiyle daha az zaman geçirdiğini, yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü ve oyun oynadığını, yüzde 25,4'ü ise daha az uyuduğunu söyledi.
Bu oranlar, ilgili ifadelere tamamen veya kısmen katılan çocukları kapsıyor.
Yapay zekâ kullanımı yüzde 63'e ulaştı
Araştırma, üretken yapay zekânın çocukların eğitim ve günlük yaşamında önemli bir yer edinmeye başladığını da gösterdi.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü üretken yapay zekâ kullandığını bildirdi.
Bu oran kız çocuklarında yüzde 65,5, erkek çocuklarında ise yüzde 60,6 olarak ölçüldü.
Yapay zekâ kullanan çocukların yüzde 88,1'i teknolojiden eğitim amacıyla yararlandığını belirtirken, yüzde 58,6'sı kişisel amaçlarla kullandığını ifade etti.
Yapay zekâ kullanmayan çocukların yüzde 68,9'unun ise bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığı görüldü.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalık mağduru
Araştırmanın bir diğer çarpıcı sonucu siber zorbalık konusunda ortaya çıktı.
Çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını, yüzde 23,6'sı siber zorbalığa tanıklık ettiğini, yüzde 4,6'sı ise siber zorbalık yaptığını belirtti.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu söyledi.
Siber zorbalığın en sık yaşandığı dijital ortam yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları oldu. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları izledi.
Mağdur çocukların yüzde 80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını bildirdi.
Siber zorbalık kız çocuklarını daha fazla etkiliyor
Eğitimine devam eden ve siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma veya tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 7,8'i bu deneyimlerin okula devam durumunu etkilediğini belirtti.
Bu oran erkek çocuklarında yüzde 5,3 olurken, kız çocuklarında yüzde 10,5'e yükseldi.
Dijital oyunlarda macera ilk sırada
Çocukların yüzde 68,1'inin dijital oyun oynadığı belirlendi. Erkek çocuklarda oyun oynama oranı yüzde 77,4, kız çocuklarda ise yüzde 58,2 oldu.
Düzenli dijital oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği oyun türü yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5, spor oyunları ise yüzde 41,6 ile sıralandı.
Araştırmada, çocukların dijital oyunların günlük sorumluluklarını aksatabildiğine ilişkin değerlendirmeleri de dikkat çekti.
Dijitalleşme yeni sorumluluklar getiriyor
TÜİK'in araştırması, dijital teknolojilerin çocukların eğitim, iletişim ve eğlence alışkanlıklarının önemli bir parçası haline geldiğini gösterirken, ekran süresi ve çevrim içi güvenlik konularını da yeniden gündeme taşıdı.
Özellikle kitap okuma, ders çalışma, aile ilişkileri ve uyku düzenine ilişkin sonuçlar, dijital teknolojilerin bilinçli kullanımının önemini ortaya koydu.
Yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması ve siber zorbalık vakalarına ilişkin veriler ise ailelerin, eğitim kurumlarının ve ilgili kuruluşların dijital okuryazarlık ile çocukların çevrim içi güvenliğine daha fazla önem vermesi gerektiğine işaret etti.