Tarlada ziyan oluyordu, sofralara taşındı
BURSA – Türkiye'nin önemli turşu üretim merkezlerinden Bursa'nın Orhangazi ilçesine bağlı Gedelek Mahallesi'nde, yıllarca tarım alanlarında değerlendirilemeyen şeftali ve nektarin çağlaları artık ekonomik değere dönüşüyor. İlkbahar aylarında meyve ağaçlarında gerçekleştirilen seyreltme işlemi sırasında koparılan çağlalar, turşu tesislerinde işlenerek tüketicilerin beğenisine sunuluyor.
Meyve üreticilerinin daha kaliteli ve iri ürün elde etmek amacıyla gerçekleştirdiği, halk arasında "tekleme" olarak bilinen işlemde, ağaçlardaki fazla meyveler henüz olgunlaşmadan koparılıyor. Geçmiş yıllarda çoğunlukla yere bırakılan ve gübre olarak değerlendirilen bu meyveler, son yıllarda Gedelekli turşu üreticilerinin yeni gelir kaynaklarından biri haline geldi.
Yılda ortalama 13 ton çağla işleniyor
Gedelek'te faaliyet gösteren bir turşu işletmesinin müdürü Nimet Soysal, bölgede 12 yıldır turşu sektöründe çalıştığını, son 6 yıldır da aynı işletmede görev yaptığını belirtti.
Tesiste 26 farklı turşu çeşidi ürettiklerini anlatan Soysal, özellikle son yıllarda şeftali ve nektarin çağlasından yapılan turşulara yönelik talebin belirgin şekilde arttığını söyledi.
Yıllık ortalama 13 ton şeftali çağlasını işlediklerini ifade eden Soysal, üretim miktarının talebe bağlı olarak değiştiğini belirterek şunları söyledi:
"Talebi çok fazla. Her sene tonajımız farklı oluyor; kimi sene 12 ton, kimi sene 15 ton yapıyoruz. Sezon başında listelerimize bakıp hangi ürün daha çok isteniyorsa üretimi ona göre hızlandırıyoruz. Çağla turşusu çok aşırı derecede bir trend oldu, sofralarda ayrı bir lezzet haline geldi."
Hem çiftçi hem turşucu kazanıyor
Geçmişte ekonomik karşılığı bulunmadığı için tarlalarda bırakılan çağlaların artık turşu üreticileri tarafından satın alındığını anlatan Soysal, uygulamanın bölgedeki meyve yetiştiricilerine de katkı sağladığını vurguladı.
Soysal, üretim modelinin gelişimini şu sözlerle anlattı:
"Eskiden köyde köylülerimiz nektarin ve şeftalimizi tekledikleri zaman yere atıyorlardı. Gübre niyetine kullanılıp gidiyordu. Ama birkaç senedir bu bir ünlü oldu, yani bir trend oldu. Artık üretici olarak biz onları alıyoruz, turşu yapıyoruz. Köylülerimize de bu şekilde katkı sağlıyoruz. Çöpe gideceğine, ziyan olup ezileceğine biz onları üretiyoruz. Müşterilerimiz de üreten firmalar da köylülerimiz de bu durumdan çok memnun."
Gedelek turşusunda ürün çeşitliliği artıyor
Geleneksel turşu üretimiyle tanınan Gedelek Mahallesi'nde çağla turşusunun yaygınlaşması, bölgenin ürün çeşitliliğine de katkıda bulunuyor.
Salatalık, biber ve lahana gibi geleneksel turşu çeşitlerinin yanında şeftali ve nektarin çağlasının da işlenmesi, üreticilere farklı tüketici taleplerine cevap verme imkânı sunuyor.
İlkbaharda toplanan çağlalar, turşu tesislerinde işlenerek yılın farklı dönemlerinde tüketilebilen ürünlere dönüştürülüyor.
Tarımsal israfın azaltılmasına örnek
Gedelek'te uygulanan üretim modeli, tarım sektöründe değerlendirilemeyen ürünlerin ekonomiye kazandırılması açısından da dikkat çekiyor.
Meyve yetiştiriciliğinde kaliteyi artırmak amacıyla zorunlu olarak yapılan seyreltme işlemi, geçmişte doğrudan gelir sağlamazken çağla turşusunun yaygınlaşmasıyla çiftçiler için ek kazanç imkânı oluşturuyor.
Böylece hem tarımsal ürün kaybının azaltılması hem de yerel gıda sanayisinin çeşitlendirilmesi hedeflerine katkı sağlanıyor.
Gedelekli üreticiler, çağla turşusuna yönelik tüketici ilgisinin sürmesiyle birlikte, geçmişte tarlada bırakılan meyvelerin daha fazla miktarda değerlendirilmesini bekliyor.
