İMO Bursa Şube Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Atilla Erdem, İstanbul Maltepe’de 7 katlı binanın çökmesinin ardından yaptığı açıklamada, hayatını kaybeden vatandaşlara Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralı vatandaşlara ise acil şifalar dileyerek yapı güvenliği konusunda acilen kapsamlı bir seferberlik başlatılması gerektiğini vurguladı. Erdem, “Yapı stoğu envanteri acilen çıkartılmalı ve göçme riski taşıyan binalarda kentsel dönüşüm süreci vatandaşın inisiyatifine bırakılmamalı” dedi.
İMO Bursa Şube Başkanı Serdar Atilla Erdem, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“AFAD ekiplerimiz ve ilgili kurumlarımızın arama-kurtarma çalışmalarını büyük bir özveriyle sürdürdü. Ancak yaşanan bu olay yalnızca bir bina çökmesi olarak değerlendirilmemelidir. Deprem olmadan, kendiliğinden çöken bir bina; yapı güvenliği, kaçak yapılaşma, mevcut yapı stokunun denetimi ve kentsel dönüşüm politikalarımız açısından çok ciddi bir uyarıdır.
Maltepe’de çöken 7 katlı binada kaçak kat ve ruhsata aykırı müdahaleler bulunduğuna ilişkin iddialar, yapıların yalnızca inşa edildikleri tarihteki durumlarıyla değerlendirilmesinin yeterli olmadığını bir kez daha göstermektedir.
Bir yapının ruhsatlı olarak inşa edilmiş olması, sonraki yıllarda ruhsat ve projesine aykırı biçimde değiştirilmediği anlamına gelmez.
Kat ilaveleri, taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler, kullanım değişiklikleri, kaçak eklentiler, kolon-kirişlere yönelik müdahaleler ve benzeri uygulamalar yapı güvenliğini doğrudan etkileyebilmektedir.
Bu nedenle yapı güvenliği açısından yalnızca binanın nasıl yapıldığı değil, yapının yıllar içerisinde geçirdiği bütün değişikliklerin ve mevcut durumunun da bilinmesi ve denetlenmesi gerekmektedir.
“Yapı Güvenliği Sürekli Denetlenmelidir”
Yapı denetimi yalnızca binanın inşa edildiği dönemle sınırlı tutulamaz. Bir binanın ekonomik ömrü boyunca güvenliğinin korunması için periyodik yapı muayene ve denetim sistemi oluşturulmalıdır. Nasıl ki araçlarımız belirli dönemlerde teknik muayeneden geçiriliyorsa, insanların yaşamını sürdürdüğü yapıların da belirli aralıklarla mühendislik hizmetleri kapsamında kontrol edilmesi artık bir zorunluluk haline gelmiştir.
Bu sistem sayesinde;
Yapıların mevcut durumları kayıt altına alınmalı,
Ruhsat ve projeye aykırı değişiklikler tespit edilmeli,
Taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler belirlenmeli,
Kaçak kat ve eklentiler denetlenmeli,
Yapıların deprem güvenliği ve mevcut taşıma kapasiteleri değerlendirilmelidir.
“Kaçak İmalatların Sorumluluğu Mühendislerin Üzerine Yıkılamaz”
İMO Bursa Şubesi’nden yapılan açıklamada “özellikle vurgulamak isteriz ki; ruhsat ve projeye aykırı olarak sonradan gerçekleştirilen imalatlar, kaçak katlar ve taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler, bunların gerçekleştiği koşullar ve denetim süreçleri bütüncül olarak değerlendirilmeden yalnızca şantiye şeflerinin veya proje müellifi meslektaşlarımızın sorumluluğuna indirgenemez” olması gerektiği belirtildi.
Kaçak kat çıkılması, taşıyıcı sisteme müdahale edilmesi veya yapının kullanım amacının değiştirilmesi gibi işlemler, yapı üretim sürecinin dışındaki dönemlerde de gerçekleşebilmektedir.
Bu nedenle her olayın teknik ve hukuki sorumluluğu, bilimsel ve tarafsız bir inceleme sonucunda, ilgili tüm süreçler dikkate alınarak belirlenmelidir.
İnşaat mühendislerini yaşanan her yapı çökmesinin ardından tek başına sorumlu göstermek, asıl sorunu çözmediği gibi yapı güvenliğindeki sistemsel eksikliklerin de üzerini örtecektir.
“Yapı Stoğumuzu Tanımadan Depreme Hazırlanamayız”
Türkiye, başta deprem olmak üzere çok sayıda afet riskiyle karşı karşıyadır.
1999 Gölcük Depremi'nin üzerinden yıllar geçmesine rağmen mevcut yapı stokumuzun tamamının güvenli hale getirildiğini söylemek mümkün değildir.
Özellikle eski yapıların, ruhsatsız veya ruhsatına aykırı yapıların, mühendislik hizmeti almadan üretilmiş yapıların ve zaman içerisinde çeşitli müdahalelere maruz kalmış binaların durumu bütüncül olarak ortaya konulmalıdır.
Yapı stoğumuzu bilmiyorsak deprem riskimizi de bilemeyiz!
Bu nedenle Türkiye genelinde, yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda kapsamlı bir Yapı Stoğu Envanteri oluşturulmalıdır.
Her yapının;
Yapım yılı,
Proje ve ruhsat bilgileri,
Taşıyıcı sistem özellikleri,
Geçirdiği tadilatlar,
Ruhsata aykırı imalatları,
Mevcut kullanım durumu,
Deprem performansı ve risk durumu
gibi bilgileri güncel olarak takip edilebilir hale getirilmelidir.
“Kentsel Dönüşüm Hızlandırılmalı, Bilimsel ve Planlı Yürütülmelidir”
Kentsel dönüşüm yalnızca eski binaların yenilenmesi olarak görülmemelidir. Kentsel dönüşüm; güvenli yapı, güvenli kent ve dirençli toplum hedefiyle ele alınmalıdır.
Riskli yapıların tespitinden dönüşüm sürecine, yeni yapıların planlanmasından ulaşım ve altyapı kapasitesine kadar bütün süreçler bilimsel ve mühendislik esasları doğrultusunda yürütülmelidir.
Dönüşümün geciktirilmesi, her geçen gün yapı stokumuzdaki riskin büyümesine neden olmaktadır.
“Deprem Güvenliği Olmayan Binalar Artık Mezarımız Olmasın!”
İMO Bursa Şubesi olarak bir kez daha açıkça ifade ediyoruz; Yaşanan her bina çökmesinin ardından yalnızca enkazı kaldırmak ve sorumlu aramak çözüm değildir.
Asıl görevimiz, binalar yıkılmadan önce riskleri tespit etmek, gerekli mühendislik çalışmalarını yapmak ve vatandaşlarımızın can güvenliğini sağlamaktır.
Bu anlayışla;
YAPI STOĞU ENVANTERİ ÇIKARTILSIN!
KENTSEL DÖNÜŞÜM HIZLANDIRILSIN!
YAPILARA PERİYODİK MUAYENE SİSTEMİ GETİRİLSİN!
KAÇAK VE RUHSATA AYKIRI YAPILAŞMAYA ETKİN DENETİM GETİRİLSİN!
TAŞIYICI SİSTEMLERE YAPILAN MÜDAHALELER SIKI BİÇİMDE DENETLENSİN!
YAPI GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN BİLGİLER ŞEFFAF VE ERİŞİLEBİLİR HALE GETİRİLSİN!
Ve en önemlisi;
DEPREM GÜVENLİĞİ OLMAYAN BİNALAR ARTIK MEZARIMIZ OLMASIN!
