Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal Madımak hükümlüsünün Erdoğan tarafından affı ardından, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un cevaplaması istemiyle soru önergesi verdi.
Önerge şu şekilde;
Cumhurbaşkanı Erdoğan 6 Eylül 2023 tarihi itibarıyla Sivas Madımak katliamının asli faillerinden Hayrettin Gül’ün kalan cezasını "hastalık gerekçesiyle" kaldırdı. Bu, Erdoğan'ın Madımak failleri için kullandığı ikinci af yetkisi oldu. Erdoğan, üç yıl önce de af yetkisini, Madımak katliamından ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkum edilen Ahmet Turan Kılıç için kullanmıştı. Almanya'dan sınır dışı edilmesinin ardından 2003 yılında cezaevine giren Hayrettin Gül, Erdoğan'ın getirdiği afla Madımak katliamı nedeniyle sadece 20 yıl cezaevinde yatmış olacak.
Bu duruma göre; 2 Temmuz 1993’te gerçekleşen Sivas Katliamı’nın ardından kaç kişi yargılanmıştır? Yargılananların hüküm giydiği cezalar ve süreleri nelerdir? Hükümlülerden kimler ceza sürelerini tamamlamış ve serbest kalmıştır? Ceza süresi tamamlanmadan serbest bırakılan var mıdır? Varsa kimlerdir? Serbest bırakılma gerekçeleri nedir ve serbest kalışlarına ilişkin hukuki süreç nasıl gerçekleşmiştir? Hükümlülerden kaçı halen tutukludur? İnterpol tarafından kırmızı bültenle aranan firari sanıklar ile ilgili yakalama ve/veya iade talebi uluslararası yazışmalarda hangi gerekçe ve hukuki talebe dayandırılmaktadır? Bugüne kadar dış ülkelerde bulunduğu tespit edilen hükümlüler hakkında istihbarat, yakalanma ve/veya iade gündemi oluşmuş mudur? Oluştuysa kimler hakkında ve kaç kez hangi ülkelerle istişare gerçekleşmiştir? Bu süreçler nasıl ilerlemiş, nasıl sonuçlanmış ve iade neden gerçekleşememiştir? Sivas Katliamı davası başladığı günden bu yana 30 yılda ana dava ve firari sanıklar üzerinden sürmekte olan davalarda kaç hakim değişmiş, kaç ara karar alınmıştır? Önümüzdeki günlerde serbest bırakılması gündemde olan hükümlü var mıdır? Varsa hangi gerekçe ile hangi kişi ya da kurumlarca başvuru yapılmıştır? Bugüne kadar serbest bırakılan iki hükümlü için af süreci hangi kişi ya da kurumların hangi makama başvurusu ile gerçekleşmiştir? Bu başvuru hangi makamlarca incelenmiş ve kimler tarafından gerekçelendirilmiştir? İnceleme sonucu gerçekleşen salıverme kararının gerekçesi nedir?Açık Kasıt
Çok değil, asgari insani halde bile, artık “zamanaşımı” tehdidine konu olacak kadar yıllara sari bir kıyım aslında en görkemli bir toplumsal barışın anahtarı olabilecekken, bunun can yakıcılığının, ıstırabının, travmasının kamu erkince mümkün olan her yoldan canlı tutulmasının adını hiç ikiletmeden koymak gerek: 'açık kasıt.'Madımak Katliamı’nın kamu erki nezdinde bugüne dek geçirdiği safhalara bakınca, dilimizin ucuna gelenler bazen hoyratlık, bazen gönülsüzlük, bazen acımasızlık ya da en naif deyişle kötülük olmuştu.
Fakat katliamın 30. yılında Erdoğan’ın merhametine nail olarak tahliye edilen Hayrettin Gül’ün durumuna bakınca artık kendimize de hatırlatmamız gerekiyor: failden adalet beklenmez.
Bir yanda kastı, niyeti, derdi gücü zaten kıyımın bizzat canlı tutulması olan bir erk, diğer yanda ise hükümsüz bir şekilde yıllarını tutukluluk altında geçirenler; uzun gözaltılarda ekmeğe, suya erişemeyenler; nezarethane ve mahpushanelerde insanlık dışı muameleye maruz kalanlar, masumiyetlerini teyit eden somut delillere rağmen tutukluluk kararları onananlar; tahliyesi gelmiş olmasına rağmen salıverilmeyenler; hasta ve yaşlı hallerine rağmen cezaevinde yaşayan ve hatta yaşamını orada kaybedenler.
Düşman Hukuku Bile Değil
Bu bir tercih. Bu, düşman hukuku bile değil. Bu hukuksuzluk da değil, bu apaçık bir hukuk. Egemenin hukuku. Zorbanın hukuku.
Sorunlar, krizler, kıyımlar çareleriyle, çözümleriyle gelirler, doğrudur. Her melanetin içinden bir çıkış bulunur, doğrudur. İş ki irade buna yönelsin, iş ki menzil bu olsun.
Bütün bir Türkiye halkını aslında her şeye rağmen barıştıracak, buluşturacak, birleştirecek türde tarihi bir dava olabilecekken, kasıtlı düşmanlığın en yüksek dilde ifade edildiği;
sanıklarının ve faillerinin mağdur sayıldığı, avukatlarının taltif edildiği, hükümlülerin ise tabir-i caiz ise, itibarlarının kurtarıldığı türde tarihi bir davaya dönüştü.
Hiç Unutmayacak Hep Hatırlayacağız
Bize düşen keskin bir bilinç ve silinmez bir bellek ile yan yana durmak, bunları hiç unutmamak, hep hatırlamaktır. Barışmak cesaret ve sebat; düşmanlık ise sadece kasıt gerektirir.
Biz kim olduğumuzu da, karşımızda kim olduğunu da hep bileceğiz, hiç unutmayacağız. Üzgünüm fakat biliyorum yalnız da değilim. Bütün gücümüz de bundandır. Bütün gücümüz budur.
Orhan SARIBAL
CHP PM Üyesi
Bursa Milletvekili
Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu üyesi
