Haber Ara

Milyonlarca haber arasında ara

Panama’da 7,7'lik Deprem ve "Sıfır Kayıplı" Bilanço 

Doğa olayları ile toplumsal felaketler arasındaki farkı belirleyen temel unsur, bir ülkenin bilime, mühendisliğe ve hukukun üstünlüğüne ne derece bağlı olduğudur.  

Panama’da 7,7'lik Deprem ve "Sıfır Kayıplı" Bilanço 
Paylaş:
N

Panama’da 7,7'lik Deprem ve "Sıfır Kayıplı" Bilanço 

   Doğa olayları ile toplumsal felaketler arasındaki farkı belirleyen temel unsur, bir ülkenin bilime, mühendisliğe ve hukukun üstünlüğüne ne derece bağlı olduğudur.  

   10 Ekim 2026 tarihinde Panama’da gerçekleşen 7,7 büyüklüğündeki devasa deprem, yer kabuğunun serbest bıraktığı korkunç gücü bir kez daha hatırlattı. Ancak bu sarsıntıda asıl durup düşünmemiz gereken husus, 10 kilometrelik sığ bir derinlikte meydana gelen böylesine şiddetli bir depreme rağmen tek bir can kaybının dahi yaşanmamış olması. 

   Buna karşılık, beşik gibi sallanan fay hatlarının üzerinde oturan Türkiye’de benzer büyüklükteki depremler on binlerce canımızı toprağa gömerken; depremin esamesinin okunmadığı sıradan bir günde binaların kendiliğinden çökebilmesi, yapı güvenliğindeki zihniyet uçurumunu gözler önüne seriyor. 

   Panama'nın güneyindeki Pitaloza Arriba merkez üssünde yaşanan 7,7 büyüklüğündeki deprem; kara yollarında yarılmalara, kamu binalarında ve köprülerde çatlaklara, hastane tahliyelerine yol açtı.  

   Ancak resmi makamların verilerine göre hiçbir vatandaş hayatını kaybetmedi, panik anında hafif düşmeler nedeniyle sadece 27 kişi yaralandı. 

   Bu tablonun tesadüf olmadığını görmek gerekir.  

   Bölgedeki yapıların hafif ve yükü dağıtan esnek taşıyıcı sistemlerle inşa edilmiş olması, binaların toptan göçmesini engellemiştir. Yapılaşmanın zemin koşullarına uygun yürütülmesi ve kriz yönetiminin hızla devreye sokulması, ikincil afet risklerini tamamen kontrol altına almıştır.
 

Türkiye’nin Deprem Bilançosu = Kader 

   Panama’daki 7,7’lik depremin bilançosu ile Türkiye’nin yakın geçmişindeki büyük depremleri yan yana koyduğumuzda, denetimsizliğin ve kural tanımazlığın ağır faturası net biçimde ortaya çıkıyor.  

   2023 yılında Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerde 53 bin 500'den fazla vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 38 binin üzerinde bina yıkılmış ve 200 binden fazla bina ağır hasar alarak yaklaşık 104 milyar dolarlık devasa bir ekonomik yıkım oluşmuştu.  

   1999 Gölcük Depremi'nde 7,4 büyüklüğündeki sarsıntı 18 bin 300'den fazla can almış, 112 bini aşkın konut ve iş yeri yıkılarak 20 milyar dolarlık zarara yol açmıştır. Tarihimizin en büyük depremlerinden 1939 Erzincan Depremi ise 7,9 büyüklüğüyle 33 bine yakın insanımızı hayattan koparmış, 116 bin binayı yerle bir olmuştu. 

   Aynı büyüklükteki enerjinin açığa çıktığı iki ayrı coğrafyadan birinde tek bir insana dahi zarar gelmezken, diğerinde kentlerin haritadan silinmesi; meselenin fay hattının büyüklüğü değil, üstündeki yapı stokunun niteliği olduğunu ispatlıyor. 


Depremsiz Yıkılan Binalar = İstanbul Maltepe Dersi 

   Sorumsuzluk ve imar afa uğramış mantığın acı meyvesini ise birkaç gün önce İstanbul Maltepe’de gördük. Hiçbir sismik hareket veya dış etken olmaksızın, 7 katlı bir binanın alt 3 katı kendiliğinden çöktü ve 5 insanımız hayatını kaybetti. 

   Facianın ardından ortaya çıkan tablo, kentlerimizdeki yapı krizinin özetidir.  

   1987 yılında 3 katlı bir iş merkezi olarak ruhsatlandırılan bina, aradan geçen yıllarda üzerine eklenen kaçak katlarla 7 katlı dev bir kütleye dönüştürülmüş.  

   1990 yılında kaçak kat tespiti yapılıp yıkım kararı çıkarılmasına rağmen bu karar kağıt üzerinde kalmış, bina göz göre göre felakete sürükledi. Yıkılan enkazdan alınan numunelerde deniz kabuklarına rastlanmış; kalitesiz beton ve korozyona uğrayan donatı demirleri bina yükünü taşıyamaz hale gelmiş. 

   Panama’da 7,7 büyüklüğündeki sarsıntı binaları yıkamazken, İstanbul’da kaçak kat yükü altındaki bir yapının kendi ağırlığıyla çökmesi; yaşadığımız krizin jeolojik değil, idari ve ahlaki bir kriz olduğunu gösterir. 


Son Söz 

   Deprem kaçınılmaz bir doğa olayıdır; ancak onu toplumsal bir afete çeviren şey insani ihmallerdir. Panama örneği, doğru mühendislik, sıkı denetim ve imar disiplini sağlandığında 7,7’lik dev depremlerin dahi can almayacağını dünyaya kanıtlamıştır. 

   Türkiye'nin önündeki en hayati tehdit, beklenen Marmara depreminden önce kendi kendine yıkılma riski taşıyan kaçak ve kalitesiz yapı stoğudur.  

   Kaçak yapılara göz yuman idari anlayış terk edilmediği, imar afları tarihe gömülmediği ve yapı denetimleri kağıt üstünden sahaya inmediği sürece; ne kentsel dönüşüm amacına ulaşabilir ne de gelecekteki felaketlerin önüne geçilebilir. 

 
Yorumlar
3 yorum
Yorumlarınız editör onayından sonra yayına alınır.
HAYRİ TELORMAN
12.10.2026 20:27
Çok güzel bir yazı tebrikler.. Bence bir devletin en büyük görevi ve gücü denetimdir. İnşaat sektörü denetimi de en üst düzey önceliklerden biridir. Ne yazık ki her sektörde olduğu gibi inşaat sektöründe de denetleme ne kadar zayıf ise, can kaybı da o kadar çok oluyor...!
Metin SEVÜKTEKİN
12.10.2026 11:39
Bizde sorun olmaz, imar çalışmalarında belediye meclisinde fayın yerinin değiştirilmesi bile teklif edilebilir.
Fikret Yılmaz
12.10.2026 09:09
Değerli Arkadaşım harika tespitlerin için teşekkür ediyorum hayatın gerçeklerini dile getirmişin ülke insanımız herşey Allahtandır
Kaderdir kısmetdir insan elinden ne gelir mantığında olduğu için başımıza ne gelse
Normal karşılanıyor
WhatsApp
İhbar Hattı