Son günlerde Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nde yapılan bir konuşmada, Cumhuriyet tarihine ilişkin bir tartışma yürütülürken Mevhibe İnönü'yü hedef alan ifadeler kullanılmıştır. Siyasi eleştiri sınırlarını aşan bu yaklaşım, yalnızca tarihsel kişiliklere yönelik bir saygısızlık değil; aynı zamanda kadını erkeğin üzerinden tanımlayan, onu siyasi polemiklerin malzemesi hâline getiren cinsiyetçi bir anlayışın yansımasıdır.
Kadınların adı, kimliği ve yaşamı; hiç bir tartışmanın, hiç bir söylemin ve hiç bir hesaplaşmanın malzemesi değildir. Bir kadını yalnızca bir erkeğin eşi, yakını ya da uzantısı olarak tanımlamak; onun kimliğini, kişiliğini ve birey olma niteliğini yok saymaktır. Kadını kendi varlığıyla değil, bir erkek üzerinden anlamlandıran bu anlayış, toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesiyle, insan onuruyla ve çağdaş hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayan, geride bırakılması gereken köhnemiş bir zihniyetin ürünüdür.
Her kadın; kimliği, emeği, düşüncesi ve yaşam öyküsüyle başlı başına bir bireydir. Hiç bir kadın, bir başkasına yöneltilmek istenen eleştirinin aracı haline getirilemez; hiç bir kadın, aşağılayıcı ya da küçültücü söylemlerin öznesi yapılamaz. Kadının birey olarak varlığını görmezden gelen her ifade, yalnızca bir kişiyi değil, kadınların toplumdaki eşit konumunu hedef alan ayrımcı bir bakış açısını yeniden üretmektedir.
Toplum olarak uzun yıllardır kadınların kamusal yaşamda eşit temsilini, karar alma mekanizmalarında daha güçlü yer almasını ve her türlü ayrımcı dile karşı mücadeleyi konuşurken; seçilmiş bir kamu görevlisinin bu dili yeniden üretmesi son derece düşündürücüdür. Çünkü cinsiyetçi söylem yalnızca hedef aldığı kadını incitmez; toplumdaki tüm kadınlara, genç kızlara ve çocuklara verilen mesajı da şekillendirir. Kamusal görev üstlenen kişilerin kullandıkları dil, toplumsal kültürü dönüştürme gücüne sahiptir. Bu nedenle her söz, yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda kamusal bir sorumluluktur.
Siyasetin dili; hakaret, küçümseme ve cinsiyetçilik üzerine değil; bilgiye, nezakete ve demokratik tartışma kültürüne dayanmalıdır. Farklı düşünceler elbette ifade edilebilir; ancak hiçbir siyasi görüş, kadınları aşağılayan bir üslubu meşrulaştıramaz.
Cumhuriyetimizin kuruluş sürecinde görev almış devlet insanları ve onların aileleri hakkında kullanılan ifadelerde de aynı sorumluluk bilinci gözetilmelidir. Tarihsel olaylar ve siyasal değerlendirmeler elbette tartışılabilir. Ancak bunu yaparken kişileri aşağılayan, hakaret içeren ve toplumsal saygıyı zedeleyen bir dil benimsenmesi kabul edilemez. Cumhuriyetimizin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'ye yönelik hakaret içeren ifadeler de bu açıdan demokratik siyaset kültürüne ve ortak tarih bilincimize zarar vermektedir.
Bursa Akademik Odalar Birliği olarak; kadını değersizleştiren, onu bir erkeğin kimliği üzerinden tanımlayan ve siyasi söylemlerin nesnesi hâline getiren her türlü cinsiyetçi yaklaşımı; kişilik haklarını, toplumsal saygıyı ve demokratik değerleri zedeleyen her türlü hakaret dilini reddediyoruz. Demokratik toplumlarda fikirler tartışılır; insanlar aşağılanmaz. Kadınların birey olarak varlığının koşulsuz biçimde kabul edildiği, toplumsal cinsiyet eşitliğinin benimsendiği ve kamusal dilin toplumu ayrıştırmak yerine ortak değerler etrafında buluşturduğu bir siyaset kültürünün güçlenmesi, hepimizin ortak sorumluluğudur.
Kamuoyuna saygıyla duyururuz.
Bursa Akademik Odalar Birliği (BAOB)
Bursa Barosu
Bursa Dişhekimleri Odası
Bursa Eczacı Odası
Bursa Tabip Odası
Bursa Veteriner Hekimler Odası
TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
TMMOB Makine Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi
TMMOB Şehir Plancıları Odası Bursa Şubesi
TMMOB Tekstil Mühendisleri Odası Bursa Şubesi
