CHP Nasıl Bu Güne Geldi?
Cumhuriyet Halk Partisi, yüz yıllık tarihi boyunca pek çok iç hesaplaşmaya ve lider değişimine sahne oldu. Ancak Aralık 2022 ile Kasım 2023 arasındaki 11 aylık kesit, partinin yalnızca vitrinini değil, kılcal damarlarını oluşturan güç dengelerini de kökten sarstı.
En önemlisi de şu soruya yanıt arıyoruz. Kurultayla genel başkan değişirken, kaybedenler bugün tartışmalı yargı kararlarıyla neden ve hangi amaçla geri döndü?
İlk Kırılma: "Ahmak Davası" ve Saraçhane’de Çift Başlılık
14 Aralık 2022 günü İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesi, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında 2 yıl 7 ay 15 gün hapis ve siyasi yasak kararı verdiğinde, bu hamlenin sadece iktidar-muhalefet ilişkilerini değil, CHP içindeki fay hatlarını da kıracağını kimse tahmin edemezdi.
O gün CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, cumhurbaşkanlığı adaylığını kabul ettirip destek bulmak için Berlin’deydi. Ankara ile İstanbul arasındaki iletişim kopukluğu, o akşam Saraçhane’de tarihi bir prodüksiyona dönüştü. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in süratle İstanbul’a gelerek İmamoğlu ile verdiği samimi görüntü, CHP Genel Merkezi’nde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
CHP Genel Merkezi Koridorlarında Konuşulanlar
Siyasi yasak kararı, İmamoğlu’nu mağdur konumuna yükselterek cumhurbaşkanlığı adaylığı için doğal bir "kaldıraç" haline getirmişti.
Kılıçdaroğlu ve ekibi, Oğuz Kaan Salıcı liderliğindeki örgüt yapısı, bu hamleyi Kılıçdaroğlu’nun adaylığına karşı yapılmış "iç ve dış bir operasyon" olarak kodladı. Ertesi gün Ankara’ya dönen Kılıçdaroğlu’nun, İmamoğlu’nu Meclis grup toplantısına çağırıp "Baba-oğul gibiyiz" diyerek çizdiği sınır, aslında iç güç dengelerinde erken bir taraf arayışıydı.
Büyük Bozgun ve "Değişim" Manifestosu
28 Mayıs 2023 gecesi seçim sonuçları kesinleştiğinde, CHP içinde 13 yıldır biriken statüko barajı patladı. Genel Merkez "kazandık ama kaybettirildik" psikolojisini yaymaya çalışırken, ilk stratejik hamle yine İstanbul’dan geldi.
29 Mayıs sabahı Ekrem İmamoğlu, kamera karşısına geçerek net bir mesaj verdi: "Aynı şeyleri yaparak farklı sonuçlar bekleyemeyiz. Tekerrür eden tek şey mağlubiyet olur. Değişim şart."
Bu süreç, CHP tarihinin en sofistike muhalefet hareketlerinden birini başlattı. İmamoğlu’nun entelektüel ve finansal sponsorluğunu üstlendiği, Özgür Özel’in ise siyasi meşruiyet sahasını açtığı "Değişimciler" hareketi, Temmuz 2023'te sızdırılan o meşhur Zoom Toplantısı ile netleşti.
Gökhan Günaydın, Engin Altay, Tekin Bingöl gibi partinin kurt siyasetçilerinin ve kurultay mekanizmasını en iyi bilen isimlerin o ekranda yan yana gelmesi, CHP’deki yarılmanın artık ideolojik değil, tamamen "güç ve koltuk" eksenli olduğunun tesciliydi. Genel Merkez bu sızıntıyı "ihanet" olarak yorumlasa da, tabandaki öfkeyi bastırmaya yetmedi.
38. Kurultay’da Delegasyon Nasıl Çözüldü?
4 Kasım Cumartesi günü Ankara Arena’da hava son derece gergindi. Kılıçdaroğlu’nun ekibi, ellerindeki "belediye başkanları ve yerel örgüt" gücüne güvenerek kurultaya rahat girmişti. Özellikle Ankara “Yavaş etkisiyle dengeli”, İzmir ve Anadolu delegasyonunun Kılıçdaroğlu’na sadık olduğu varsayılıyordu.
Ancak sandık başına gidildiğinde, siyaset bilimcilerin "sessiz delege devrimi" dediği durum yaşandı. İlk tur sonuçları açıklandığında salon şoka uğradı:
İlk tur oylamada, Özgür Özel 682, Kemal Kılıçdaroğlu 664 delegenin oyunu aldı.
İkinci tur oylamada fark iyice açıldı ve Özgür Özel 812 oy alırken, Kemal Kılıçdaroğlu 536 oyda kaldı.
İlk turda Özgür Özel, seçilmesi için gereken 684 oyun sadece 2 oy gerisinde kalmıştı. Bu sonuç, Kılıçdaroğlu cephesinde tam bir panik havası yarattı. İki tur arasında Kılıçdaroğlu’nun "odasında" yaşanan ve bazı danışmanların "Çekilemezsiniz, biz bittik" diye bağırdığı iddia edilen kavgalar, aslında delege üzerindeki psikolojik üstünlüğün tamamen kaybedildiğinin kanıtıydı.
İmamoğlu’nun divan başkanlığındaki ağırlığı ve İstanbul delegasyonunun blok hareketi, kararsız Anadolu delegelerini ikinci turda tamamen Özel’in safına itti.
Bugünkü Kriz Nasıl Oluştu?
Gelelim en kritik düğüm noktasına: Yönetim değişti, Kılıçdaroğlu gitti, "Değişimciler" kazandı. Peki, o gün tasfiye edildiği düşünülen eski Genel Başkan, bugünün krizlerini nasıl hazırladı?
CHP'nin delege yapısı, uzun yıllar boyunca Oğuz Kaan Salıcı (10 Aralık Hareketi) ve Kılıçdaroğlu’nun dar kurmay kadrosu tarafından, tamamen "sadakat esasına" göre tahkim edilmişti.
Kurultayda Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu ittifakı seçimi kazanmış olsa da, bu zafer ideolojik bir homojenlikten ziyade, "Kılıçdaroğlu ile artık seçim kazanılamaz" inancında birleşen koalisyonun ürünüydü.
Kaybedenler alttan alttan şu mekanizmalarla çalıştı:
"Örgüt Biziz" Direnişi…
Kurultayda delegeler genel başkanı değiştirse de, taşradaki il ve ilçe yönetimlerinin hücrelerinde Kılıçdaroğlu döneminin atadığı isimler kalmaya devam etti. Bu kadrolar, Özgür Özel yönetiminin attığı her adımı "meşruiyet krizine" sokmak için pusuda bekledi.
İmamoğlu-Özel Çift Başlılığı İllüzyonu…
Kaybedenler, kurultay akşamından itibaren partide "Parayı veren ve lojistiği sağlayan İmamoğlu, koltukta oturan Özel" anlatısını bilinçli şekilde işledi.
Rövanş Lobisi…
Kılıçdaroğlu’na yakınlığıyla bilinen ve kurultayda çizik yiyen "eski sol/ulusalcı" kanat, tamamen tasfiye olmak yerine, Mart 2024 yerel seçimlerini beklemek üzere geri çekildi. Muhtemel bir başarısızlıkta "Olağanüstü Kurultay" toplamak için delege listeleri üzerindeki hakimiyetlerini korudular.
Kılıçdaroğlu’nun kurultay yenilgisi sonrası kurduğu “Çalışma Ofisi”, zaman geçirmek için eş dostla çay-kahve içilen bir yer olmanın ötesindeydi…
Bu Sürecin Kırılma Anları
Aralık 2022'de mahkeme salonunda başlayan süreç, Kasım 2023'te Ankara Arena Spor Salonu'nda son bulan bir satranç tahtasına dönüştü.
Bu süreci hafızalarda tazelemek gerekir.
14 Aralık 2022 : Saraçhane Krizi ve Siyasi Yasak
Ekrem İmamoğlu'na hapis cezası ve siyasi yasak kararı verildi. Kılıçdaroğlu Berlin'deyken, Akşener ve İmamoğlu'nun Saraçhane mitingi parti içi adaylık rekabetini körükledi.
28-29 Mayıs 2023 : Seçim Mağlubiyeti ve İlk İsyan
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu kaybedildi. Ertesi sabah İmamoğlu, "Değişim" videosuyla Kılıçdaroğlu yönetimine karşı bayrak açtı.
Temmuz 2023 : Kozmik Zoom Sızıntısı
İmamoğlu liderliğinde, partinin ağır toplarının ve Özgür Özel'in katıldığı gizli online strateji toplantısının kaydı YouTube'a sızdırıldı. Örgütteki çatlak ilk kez bu kadar net ifşa oldu.
15 Eylül 2023 : Özgür Özel’in Adaylık İlanı
Grup Başkanvekilliği görevinden ayrılan Özgür Özel, CHP Genel Merkezi'nde "Tutum Belgesi" açıklayarak Genel Başkanlığa resmen aday olduğunu duyurdu.
4-5 Kasım 2023 : 38. Olağan Kurultay: Devrim
Ankara Arena'da yapılan tarihi kurultayda, ilk turda salt çoğunluk sağlanamadı. İkinci turda Özgür Özel, 812 oyla CHP'nin yeni Genel Başkanı seçildi; Kılıçdaroğlu dönemi kapandı.
YARIN: Mustafa Kemal Mahallesi’ndeki "Gölge Genel Merkez", Delege Konsolidasyonu ve Büyük Rövanşın Altyapısı