Özgür Özel'in İçindeki Memleket

Özgür Özel'in İçindeki Memleket

Siyaset bazen rakamlarla konuşur. Bazen kürsülerden yükselen sert cümlelerle, bazen meydanların sloganlarıyla…

Ama öyle anlar vardır ki siyasetin dili değişir. Bir lider, rakiplerini eleştirmeyi, seçim hesaplarını ve iktidar hedeflerini bir kenara bırakarak insanın vicdanına seslenmeyi tercih eder.

Özgür Özel'in YENİ Parti Kuruluş Kurultayı'nda yaptığı konuşmanın sonunda okuduğu “İçimdeki Memleket” adlı şiirsel metin, işte böyle bir anlatımın örneğiydi.

Özel, konuşması boyunca yaşanan siyasi kırılmaları, adaletsizlik iddialarını, demokratik mücadeleyi ve partisinin kuruluş gerekçelerini anlattı.

Ancak konuşmasının sonunda kürsüdeki siyasetçinin yerini, yaşadıklarından geleceğe bir anlam çıkarmaya çalışan insan aldı.

Ve belki de konuşmanın asıl üzerinde durulması gereken yanı buydu.

Geçmişin acısından geleceğin hakkına

Şiir, geçmişte kaybedilenlerle henüz dünyaya gelmemiş insanların haklarını aynı vicdan terazisinde buluşturuyor.

Bu yaklaşım, siyasetçinin sorumluluğunu yalnızca bugünün seçmenlerine karşı değil, geleceğin yurttaşlarına karşı da tanımlıyor.

Burada önemli bir düşünsel ayrım var.

Geleneksel siyasette başarı çoğu zaman seçim kazanmak, iktidara ulaşmak ve belirli bir dönemin yönetimini üstlenmek üzerinden değerlendirilir.

Oysa Özel'in şiirsel anlatımında başarı, gelecek kuşaklara nasıl bir ülke bırakıldığı sorusuyla ilişkilendiriliyor.

Bu, kuşaklar arasında adalet düşüncesidir.

Bugünün siyasi kararlarının yarının çocuklarına ne bırakacağı sorusudur.

Bir çocuğun iyi eğitim alabilmesi, bir gencin ülkesinden ayrılmak zorunda kalmadan gelecek kurabilmesi, bir emekçinin insanca yaşayabilmesi ve herkesin hukuk önünde eşit olması, bu düşüncenin somut karşılıklarıdır.

Çünkü gelecek yalnızca takvimde henüz yaşanmamış günler değildir.

Gelecek, bugünün insanlarının yarın için üstlendiği sorumluluktur.

Memleket bir coğrafyadan fazlasıdır

Şiirin dikkat çeken yanlarından biri de memleket kavramının insan üzerinden tanımlanmasıdır.

Özel'in anlatımında memleket yalnızca sınırları çizilmiş bir toprak parçası değildir.

Bir annenin umudu, bir babanın emeği, bir çocuğun geleceği ve beklemekten yorulmuş insanların ortak hikayesidir.

Bu anlatım, siyasetin uzun zamandır kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir gerçeği hatırlatıyor:

Devletin varlık nedeni insandır.

Ekonomi politikalarının merkezinde insanın refahı, adalet mekanizmasının merkezinde insanın hakkı, eğitim sisteminin merkezinde ise çocuğun geleceği bulunmalıdır.

Bir ülkenin büyüklüğü yalnızca köprüleriyle, yollarıyla, fabrikalarıyla ölçülemez.

O ülkenin insanlarına sağladığı güven, özgürlük, fırsat eşitliği ve yaşama sevinci de en az bunlar kadar önemlidir.

Özel'in memleket tasavvurunu anlamlı kılan düşünce budur.

Ancak bu düşüncenin gerçek değeri, şiirsel anlatımın ötesinde, uygulanabilir kamu politikalarına dönüşmesiyle ölçülebilir.

Geçmişle hesaplaşmak mı, geleceği kurmak mı?

Özel'in şiirinde öne çıkan bir başka tema, yaşanan siyasi kırılmaların ardından geçmişe nasıl bakılması gerektiğidir.

Özellikle CHP'de yaşanan süreçler, yargı kararları ve YENİ Parti'nin kuruluşuna uzanan siyasi ayrışma düşünüldüğünde, bu bölümün güncel bir karşılığı bulunuyor.

Özel, geçmişin acılarını yok saymıyor. Fakat siyasi yolculuğunun yalnızca geçmişle hesaplaşmaya indirgenmemesi gerektiğini anlatıyor.

Bu, üzerinde durulması gereken bir yaklaşım.

Çünkü siyaset yalnızca kendisine yapılan haksızlıkları anlatmaya başladığında toplumun ortak sorunlarını ikinci plana itme tehlikesiyle karşılaşır.

Oysa yurttaşın beklentisi, siyasetçilerin kendi aralarındaki mücadeleden daha büyüktür.

Emekli geçinebilmek, çiftçi üretebilmek, genç iş bulabilmek, kadın güven içinde yaşayabilmek ister.

Bir siyasi hareketin geçmişle ilişkisi elbette önemlidir. Ancak geleceğe ilişkin programı, hesaplaşma söyleminden daha belirleyici olmalıdır.

Geçmişi unutmadan geleceği kurmak mümkündür. Asıl mesele, geçmişin yükünün geleceğin önüne geçmesine izin vermemektir.

Siyasetçinin değil, toplumun geleceği

Şiirin belki de en dikkat çekici düşüncesi, liderin kendi ömrünü aşan bir gelecekten söz etmesidir.

Özel, kendisinden sonra da sürdürülebilecek bir yol fikrini öne çıkarıyor.

Bu yaklaşımın demokratik siyaset açısından önemli bir anlamı var.

Demokrasi, yalnızca güçlü liderlerin varlığıyla değil, kişiler değiştiğinde de işleyebilen kurumlarla ayakta kalır.

Bir siyasi hareketin başarısı, kurucusunun adıyla ne kadar özdeşleştiğinden çok, onun ardından da varlığını sürdürebilen demokratik bir yapı oluşturup oluşturamadığıyla ilgilidir.

Bu nedenle şiirdeki gelecek düşüncesi, kişisel liderliğin sınırlarını aşan bir kurumsallaşma çağrısı olarak da okunabilir.

Elbette bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyecek olan şiir değil; parti içi demokrasi, hesap verebilirlik, liyakat ve çoğulculuk alanındaki uygulamalar olacaktır.

Şiir güzel, peki ya gerçek hayat?

Burada siyaset ile edebiyat arasındaki temel farkı da unutmamak gerekiyor.

Şiir insana bir gelecek hayal ettirebilir.

Siyasetin görevi ise o hayalin gerçekleşebilmesi için gerekli koşulları oluşturmaktır.

Adalet deniliyorsa bağımsız yargı ve hukukun üstünlüğü konusunda somut düzenlemeler gerekir.

Özgürlük deniliyorsa düşünceyi açıklama, örgütlenme ve eleştiri hakları yalnızca destekçileri için değil, karşıt görüştekiler için de güvence altına alınmalıdır.

Eşitlik deniliyorsa yoksulluğun azaltılması, eğitimde fırsat eşitliği ve kamu kaynaklarının adil kullanımı konusunda uygulanabilir politikalar ortaya konulmalıdır.

Ve demokrasi deniliyorsa, bu anlayışın önce siyasi partilerin kendi örgütlenme ve karar alma süreçlerinde yaşatılması gerekir.

Özel'in şiirinin siyasi bakımdan asıl sınavı burada başlayacaktır.

Çünkü topluma anlatılan memleket hayali ile günlük siyasi pratik arasında mesafe oluştuğunda, en etkileyici sözler bile zamanla karşılığını kaybedebilir.

Bir memleket hayalinin bıraktığı soru

“İçimdeki Memleket” yalnızca Özgür Özel'in kişisel siyasi yolculuğunu anlatan bir metin olarak değerlendirilmemeli.

Şiirin merkezinde kayıplar, dayanışma, emek, vicdan ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluk bulunuyor.

Bu yönüyle siyasi bir konuşmanın sonuna eklenmiş edebi bir süsten daha fazlasını ifade ediyor.

Bir liderin nasıl hatırlanmak istediğine, siyasi mücadeleyi hangi değerlerle anlamlandırdığına ilişkin ipuçları veriyor.

Ancak bütün bu anlatımın ardından geriye önemli bir soru kalıyor.

Özgür Özel'in içindeki memleket, Türkiye'de yaşayan milyonlarca insanın özlediği memlekete ne ölçüde dönüşebilecek?

Bunun cevabını yalnızca Özel'in niyetleri değil, partinin ortaya koyacağı program, kadroları, siyasi tercihleri ve uygulamaları belirleyecek.

Çünkü memleket, bir siyasetçinin zihnindeki güzel tasavvurdan ibaret değildir.

Memleket, adalet bekleyen insanın mahkeme kapısında, iş arayan gencin umudunda, geçim mücadelesi veren ailenin sofrasında ve geleceğini burada kurmak isteyen çocuğun hayatında karşılığını bulmalıdır.

Şiirin bıraktığı en önemli düşünce de belki budur.

Bir memleketi hayal etmek başka, o memleketi herkes için yaşanabilir kılmak başkadır.

Ve siyaset, şiirin bittiği yerde bu sorumlulukla başlar.

 _________________________________

Şiiri Merak Edenlere

İçimdeki Memleket

Bir milletin ömründen geçtim.

Bir yanımda ölülerimin sessizliği,

Bir yanımda doğmamışların hakkı.

İkisinin arasında,

Bir insanın taşıyabileceğinden ağır,

Bir sabah vardı.

Ben, o sabaha yürüdüm.

Ne kadar gece varsa memleketin üstünde,

Hepsinden biraz karanlık aldım.

Bir annenin gözünden umudu,

Bir babanın terinden emeği,

Bir çocuğun dilinden yarını öğrendim.

Meğer memleket,

Milletin, karanlığın içinden çekip aldığı,

Bir parça aydınlıkmış.

O aydınlığı gördüm.

Tuttum ellerinden.

Kimi nasırlıydı,

Kimi titriyordu,

Kimi bir daha bırakmamak üzere

Sımsıkı sarılmıştı hayata.

Beklemekten yorulmuş insanların

Gözlerinden tanıdım memleketimi.

Derin bir yarası vardı.

O yaraya dokundum.

Ve kapanacağı günü,

Kendi kaderim bildim.

Bir gün geldi,

Elli yıllık hasretin

Bir gecede nasıl bahara döndüğünü gördüm.

 O gece,

Kendi ömrümden büyük bir sevincin,

İçinde durdum.

 Her bahara can veren,

Bir toprak vardı.

Dostlarımı o toprağa bıraktım.

 Hatıralarını, yüreğime asarak yürüdüm.

 İnsanın sevdiklerini elinden almakla,

Milletin iradesini elinden almak,

Aynı yaranın iki yüzüymüş.

 Yüzleştim.

Ben,

Yalnız kendi hürriyetimle

Hür olmamaya ant içtim.

 Sokaklarda, meydanlarda yürüdüm.

 Bir gün geldi,

Kapılar kapandı.

Bir ömrün emeğine

Bir Mâzi'nin hükmü biçildi.

 Yola düştüm,

Yürüdüm.

Yeniden yürüdüm.

Yolun, yolcudan ulu olduğunu öğrenerek

yürüdüm.

 Sonra, binalara sığmayacak kadar

Büyüdü yürüdüğümüz yol.

 Ardımda kalanlara,

Öfkemden bir anıt dikmedim.

 Çünkü geçmişin hesabında kaybolacak kadar,

Küçük bir gelecek düşlemedim.

 Ben bu milletin yarınına

Kendimden bir ömür bırakmaya ant içtim.

 Hangi ağaç bilir,

Gölgesinde uyuyacak çocuğun adını?

 Hangi nehir sorar,

Suyunu içecek insanın kim olduğunu?

 En ücra köşeni hep düşledim.

Ey benim güzel memleketim!

 Ben senden,

Geçmişinin ihtişamını istemedim.

Geleceğinden de

Kendime bir pay ayırmadım.

Vakti gelip de,

Bu yolun sonuna vardığımda,

Birileri çıksın,

Bıraktığım yerden yürüsün istedim.

Bazı yollar varılacak yere değil,

Uğruna yürüyenlerin vicdanına çıkar.

Ve ben,

Kendi vicdanımın önünde,

Başım dik durabilmek için yürüdüm.

Şimdi ömrümün hangi mevsimindeyim,

Bilmiyorum.

Bildiğim,

Memleketin benden alacaklı olduğu.

Bir ömrün hesabını,

Bir milletin yarınına vermeye geldim.

Doğmamışların, henüz duyulmamış sesini,

Aynı yürekte taşımaya geldim.

Bana ayrılan ömürden,

Bana ait olmayan bir gelecek çıkarmaya

geldim.

En son insan hakkını alıncaya dek,

Yolda kalmaya geldim.

Kader diye önümüze koydukları ne varsa,

Milletin elleriyle, yeniden yazmaya geldim.

Buyursun gelsin gelecek.

Ey gelecek, gözün aydın.

Gözün aydın!

Hoş geldin!