Rakamlar yalan söylemez!
Avrupa'da Kazanıyoruz, Çin ve Rusya'da Kaybediyoruz.
TÜİK verilerine göre 2026 yılının ilk beş ayında Türkiye toplamda yaklaşık 42,7 milyar dolarlık dış ticaret açığıyla karşı karşıya kaldı fakat bu tablonun içinde dikkat çekici bir ayrıntı var: Her pazarda aynı performansı göstermiyoruz. Bu dış ticaret açığının 35 milyar doları Çin ve Rusya’dan.
Bu rakam ilk 5 aylık performansımızın toplam yüzde 80’ini oluşturuyor.
Avrupa Birliği ile ticaretimize bakalım.
Ocak-Mayıs döneminde AB ülkelerine yaklaşık 48,5 milyar dolar ihracat yaptık. Buna karşılık AB'den yaptığımız ithalat yaklaşık 45,1 milyar dolar seviyesinde kaldı. Yani Avrupa ile ticarette KAR ediyoruz.
Bu neyi gösteriyor?
Türk sanayisi dünyanın en rekabetçi pazarlarından birinde ayakta durabiliyor. Kaliteyi, standardı ve teslim sürelerini yakalayabiliyor. Avrupa'nın talep ettiği ürünü üretebiliyor. Kısacası Avrupa'da rekabet ediyor, kazanıyor ve ülkeye döviz kazandırıyor.
Peki aynı başarıyı doğuda gösterebiliyor muyuz?
Ne yazık ki hayır.
Çin'e ihracatımız 1 milyar doların altında görünüyor. (Çin ithalat listesinde ilk 20’de yokuz. 1 milyar dolar veya altında bir performansımız var) Buna karşılık Çin'den yaptığımız ithalat 21 milyar dolar. Arada yaklaşık 20 milyar dolarlık devasa bir açık var.
Rusya'da da tablo farklı değil.
Rusya'ya yaklaşık 2,5 milyar dolarlık ihracat yaparken, bu ülkeden 17,3 milyar doların üzerinde ithalat gerçekleştiriyoruz. Yaklaşık 14,8 milyar dolarlık dış ticaret açığı veriyoruz.
Şimdi şu soruyu sormanın zamanı gelmedi mi?
Avrupa'da başarılı olan Türk üreticisi neden Çin ve Rusya pazarlarında aynı başarıyı yakalayamıyor?
Sorun üretmek değil.
Sorun, yüksek katma değerli ürünleri bu pazarlara yeterince satamamak. Sorun, enerji bağımlılığı. Sorun, teknoloji ürünlerinde dışa bağımlılık. Sorun, ithalatın kompozisyonunu değiştirecek sanayi ve ticaret stratejilerini yeterince güçlendirememek.
Bugün dış ticaret açığımızın en büyük kısmı Çin ve Rusya kaynaklı. Avrupa'da kazandığımızı, doğuda büyük ölçüde geri veriyoruz.
Demek ki Türkiye'nin ihtiyacı yeni fabrikalar kadar yeni pazar stratejileridir. Avrupa'da yakaladığımız rekabet gücünü Çin'de, Rusya'da ve Asya'nın diğer büyük ekonomilerinde de gösterebildiğimiz gün, sadece ihracat rakamlarımız değil, cari dengemiz ve ekonomik direncimiz de bambaşka bir noktaya ulaşacaktır.
Çünkü ekonomik başarı sadece çok ihracat yapmak değildir.
Asıl başarı; kazandığınız dövizi, verdiğiniz açıkla geri kaybetmemektir.
Bugün Avrupa'da bunu başarıyoruz. Şimdi aynı başarıyı doğuda yakalamanın yollarını bulmak zorundayız.